درباره لعاب “راکو” چه می‌دانید؟

سفالگران در تلاش برای زیبایی بخشیدن به فراورده های خود و ایجاد جلوه‌های تزیینی خاص روش‌های گوناگونی مانند استفاده از لعاب‌های ویژه یا روش‌های پخت متفاوتی را به کار می‌برند. یکی از تکنیک‌های مورد علاقه‌ی سفالگران، راکویاکی یا راکو (raku pottery technique) نوعی سفالگری ژاپنی است که در آن، محصول دارای بدنه‌ای با حفره‌های مرتبط یا جدا و لعاب‌های سربی بوده و دمای پخت آن پایین است. اما قطعات در حال گداخته و داغ از کوره بیرون آورده می‌شد. در فرایند سنتی راکوی ژاپن، ظرف داغ از کوره بیرون آورده می‌شد و مستقیماً در داخل آب قرار می‌گرفت یا اجازه داده می‌شد تا در هوای آزاد خنک شود. پخت راکوی سنتی بر طبق آموزه‌های مکتب ذن و برای ساخت ظروف گود چایخوری برای مراسم چای ژاپنی بوده است. کاسه‌های چای راکو هر کدام با یک شکل و ویژگی منحصر به فرد و به روش دست‌ساز ساخته شده‌اند. امروزه راکو به عنوان یک تکنیک پخت معرفی می‌شود، چرا که آن چیزی که راکو را به طور مشخص از سایر تکنیک‌ها جدا می‌کند، روش پخت آن است. اگرچه راکوی سنتی در دمای بالا پخت می‌شده است، اما امروزه راکو یک تکنیک دما پایین است.

تکنیک لعاب راکو
تکنیک لعاب راکو

 

قطعات ابتدا پخت بیسکوییت شده، سپس لعاب اعمال و در کوره قرار داده می‌شوند. حرارت به‌طور سریع بالا برده شده و هنگامی که لعاب ذوب شد، قطعات توسط انبر برداشته و به آرامی در هوای آزاد، یا به سرعت توسط آب سرد می‌شود. گاهی نیز قطعات مستقیماً به محفظه‌ای که در آن مواد قابل احتراق قرار داده شده است، منتقل و به مدت معینی دود داده می‌شوند. استفاده از محفظه‌های احیاء در مرحله پایانی پخت راکو، توسط سفالگران آمریکایی به وجود آمده است و جزو مراحل راکوی سنتی نیست. ظروف راکو به دلیل شوک حرارتی که بر سفال اعمال می‌شود، شکننده هستند. فرم ساخته شده توسط تکنیک راکو ضد آب و نفوذناپذیر نیست و به خاطر ترک کلی لعاب، که یک جلوه مطلوب راکو است، این ظروف عموماً برای مصارف کاربردی مناسب نیستند و بیشتر جنبه‌ی تزیینی دارند.

 

در تدوین مطلب بالا از منابع زیر استفاده شده است:

هنر، پیشینه، تکنیک؛ اثر سهیلا کاظمی، حسن سر پولکی؛ کتاب ماه هنر؛ خرداد ۱۳۸۷؛ شماره ۱۱۷

درباره لعاب “راکو” چه می‌دانید؟

شناسه مقاله:19658


Post navigation


دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *