قفل-سازی

قفل سازی

بدون شک نیاز انسان به امنیت، خاستگاه پیدایش قفل است. پیوند قفل با باورها و اعتقادات مردمان معنا و کارکردی دو چندان به این هنر-صنعت بخشید. قفل‌های طلسم، جادو، نظر و قربانی از نمونه‌های به یاد ماندنی این باورهاست. محققان بر این باورند که در 2000 سال قبل از میلاد قفل کردن خزانه‌ها و انبارهای گندم و پرستشگاه‌ها در مصر و بین‌النهرین متداول بوده است. بر اساس مستندات و یافته‌های باستان شناسی قدمت قفل‌سازی ایران به 1800 قبل از میلاد نسبت داده‌اند. بر اساس کاوش‌های باستان‌شناسی در تپه سیلک دستبندی سنگی به دست آمده که از چهار قطعه مجزا ساخته شده که به وسیله نوعی بَست به هم وصل شده‌اند.

قفل-فلزی-طلاکوب
قفل-فلزی-طلاکوب

قفل و قفل‌‌سازی به مرور اهمیت ویژه‌ای در مقوله حفاظت و امنیت پیدا کرد و مورد توجه بسیاری از صنعتگران سنتی و معاصر قرار گرفت. قفل‌های فولادی تقریبا در بازار اکثر مناطق ایران ساخته و عرضه می‌شدند. این قفل‌ها علاوه بر دوام، استحکام و ایمنی به خاطر زیبایی شکل و فرم ظاهری و ظرافت ساختشان مورد توجه بسیاری از مردم قرار می‌گرفت. این قفل‌ها با طول عمر بالا برای کاربردهای مختلف چون درب ورودی خانه‌ها و حجره‌ها و تمامی صندوقچه‌ها و دخیل بستن‌ها استفاده می‌شدند.

جعبه-قفل-دار
جعبه-قفل-دار

قفل‌های ایران را می‌توان به دو دسته تقسیم کرد:
قفل‌های ثابت درب شامل:

1. کلون دان یا رومی (عبارت است از قفل کلون چوبی محکمی که داخل بدنه‌ی قفل قرار گرفته است. بدنه قفل با گل میخ‌های آهنی دست‌ساز به یک لنگه در وصل شده است)

2. کلون ( این قفل در تمام ایران پیدا می‌شود و برای بستن درهای اصلی، دروازه باغ‌ها، شهرها طراحی شده است. این نمونه قدیمی در ایران از حفاری‌های قصر خرس‌آباد نینوا کشف شده و متعلق به 4 هزار سال پیش است. این قفل به دو دسته کلید‌دار و بی کلید تقسیم می‌شود)

3. قفل فنر پخش شو است.

قفل‌های آهنی شامل:

1. قفل فنری با کلید پیچی

2. قفل فنری با کلید فشاری

3. قفل لوله با کلید پیچی

4. قفل رمز

5. قفل نافی

6. قفل با پیکره حیوانی

بزرگترین قفل دستساز میدان چالشتر استان چهارمحال و بختیاری
بزرگترین قفل دستساز میدان چالشتر استان چهارمحال و بختیاری

قفل‌سازی با بهره‌مندی از معیارهای هنری و ارزشمند از جمله صنایع اصیل ایران است که عدم توجه به آن و تعارض با فرهنگ ماشینی باعث فراموشی ارزش‌ها و هنر دست صنعتگران در این زمینه شده است.

مقاله
-قفل سازان فولادی با مکانیزم ترکیبی در قفل سازای سنتی ایران: سمیه اربابی، مهدی محمد زاده
– قفل چالشتر، شیوه ساخت، زیبایی و آسیب شناسی. حسین ابراهیمی ناغانی، سارا یزدان پناه
– فلزکاری- حسین یاوری
-قفل‌های ایران اثر پرویز تناولی

  • شناسه : 20214
  • پاسخ دهید

    نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

    شما می توانید از این برچسب ها و ویژگی های HTML استفاده کنید:

    محبوب ترین مطالب
    آخرین محصولات فروشگاه
    آخرین نظرات
    رفتن به نوار ابزار